Dostoyevski mi Tolstoy mu? Büyük Karşılaştırma

dostoyevski mi dostoyevski mi

Dostoyevski mi Tolstoy mu sorusunun cevabını daha iyi arayabilmek için bu kitapları okumak gerek. -Yeraltından Notlar ve İtiraflarım-

Çünkü bu kitaplarda Dostoyevski ve Tolstoy kendilerini samimi olarak anlatmışlar. Bazı yerlerde hatalarını, saplantılarını, yaptıkları kötülükleri eleştirel bir bakış açısı ile irdelemişler. İlk önce ayrı ayrı ele alalım yazarlarımızı.

Tolstoy’un Hayatı Ve Kişilik Yapısı

Bildiğiniz gibi Tolstoy, zengin ve soylu bir aileden gelen yazar.

Küçük yaşta ve annesi ve babasını kaybediyor, birtakım din eğitimleri alıyor ve gençliğinde nispeten serseri bir yaşam tarzını benimsiyor. Dolayısıyla tüm bu karışık olaylar Tolstoy’un düşüncelerinde, yaşamında etkili oluyor.

Yaşadığı zevk ve sefa dolu hayattan artık haz alamayan Tolstoy, savaşlara katılıyor ve ilk eserini bu dönemde veriyor.

Zengin ve soylu bir aileden gelen bir yazar dediysek de aslında kendisi paraya çok önem veren birisi değil. o paradan ziyade hayatın anlamını kafasına takmış birisi. Servetini dağıttığı için karısıyla büyük sorunlar bile yaşıyor hatta.

Din adamları ve toplulukları ile zaman geçiriyor, çeşitli meslek erbaplarına sorular soruyor ve aradığı cevabı hiçbir türlü bulamıyor. İntiharı düşünüyor geçirdiği şiddetli varoluşsal sancılar nedeniyle. Hayatın anlamını bulmak için beden işçiliği yapmaya bile başlıyor köylülerle.

Dostoyevski’nin Hayatı ve Kişilik Yapısı

Tolstoy’un aksine oldukça sıradan ve fakir sayılabilecek bir ailede doğmuştur Dostoyevski. Annesini 15 yaşında kaybetmiş, babası tarafından fiziksel ve psikolojik şiddetlere maruz kalmıştır.

Hayatının büyük bölümü sürgünler, hapishaneler, zorlu askerlik hizmetleri, parasız ve borçlu geçen zamanlar ve buhranlı dönemler ile geçmiştir.

Ayrıca Dostoyevski, iflah olmaz bir kumar bağımlısıdır.

Dostoyevski mi Tolstoy mu?

Dostoyevski Ve Tolstoy’u Birbirinden Ayıran Farklar

  • Sanat sanat için midir yoksa toplum için midir diye klişe bir soru vardır ya, bu soruyu bu yazarlar üzerinden yorumlarsak Tolstoy toplum, Dostoyevski sanat içindir. Ne demeye çalışıyorum? Tolstoy daha çok topluma yönelik yazarken, Dostoyevski bireye yönelik yazar. İçsel ve subjektif olan şeyler genelde sanata daha yakındır.
  • Tolstoy’un kurgusu oldukça geniş ve mükemmel iken Dostoyevski’nin kurgusunda birtakım eksik noktalar vardır ve Dostoyevski genelde olaylardan ve dışsal betimlemelerden ziyade karakterlerin içsel yolculuklarını ve duygu durumlarını sayfalarca betimler.
  • Yazarları toplum ve sorun paydasında ele alırsak Dostoyevski, işin daha çok bireyin toplum tarafından maruz bırakılan sorunlarına odaklanır iken Tolstoy, toplumun bireyler tarafından maruz bırakılan sorunlarına odaklanır.
  • Tolstoy derman iken Dostoyevski hastalıktır. Burada ne demeye çalışıyorum? Tolsoy, çözüm odaklı düşünüp bazı sorulara cevap arayıp toplumsal sorunları irdeler iken, Dostoyevski bireyin ruhsal bunalımlarını, hastalıklı düşüncelerini histerik bir biçimde sayfalarca anlatır. Kimine çözüm iyi gelirken kimine de daha çok buhran iyi gelir. Seçim tamamen size kalmış.

Dostoyevski ve Tolstoy’un ortak noktaları

  • İki yazar da aynı dönemde yaşamıştır. Şunu da söylemekte fayda var, aynı dönemde yaşamalarına rağmen birbirleri ile hiç bir araya gelememişlerdir. Bunun nedeni tabii ki de küskünlük falan değil, ama ihtimaller işte.
  • Bunu söylemem ne kadar aydınlatıcı olur emin değilim ama yine de dile getireceğim, iki yazar da Rus edebiyatının Puşkin ile beraber en önde gelen yazarlarındandır.
  • Yukarıda Dostoyevski’nin iflah olmaz bir kumarbaz olduğundan bahsetmiştim. Pek bilinmese de Tolstoy da gençliğinde kendisini kumara kaptırmış ve bir dönem o da kumarbaz olmuştur.
  • İki yazar da birbirlerini son derece beğenir ve takdir eder. Dostoyevski, Tolstoy için ”Tolstoy gibi insanlar toplumun öğretmenleri, biz ise öğrencileriyiz” demiştir. Tolstoy ise Dostoyevski için ”Dostoyevski’nin kalemini Tanrı kullanıyor.” ifadesini kullanmıştır.

Sonuç olarak iki yazarın da karşılaştırması bu şekilde. Her şeyde olduğu gibi bunda da kutuplaşmanın yersiz olduğunu düşünüyorum. İki yazarın da eserleri mutlaka okunmalıdır

İki yazarı da son derece sevip okumakla beraber Dostoyevski’yi kendime daha yakın bulanlardanım ben.

Peki Dostoyevski mi Tolstoy mu sorusunun cevabını siz nasıl verirsiniz, hangi yazarı kendinize yakın buluyorsunuz? Yorumlarda konuşalım.

İçine değil, dışına kapanık.

4 yorumlar On Dostoyevski mi Tolstoy mu? Büyük Karşılaştırma

Bir yanıt bırakın:

Your email address will not be published.

Site Footer